بندر انزلي

تاريخچه‌ شهرستان بندر انزلي

قديمي ترين زماني كه در متون تاريخي از انزلي ياد شده، سال 863 هجري قمري است كه در آن زمان يك دهكده كوچك بوده است. از اوايل دوره صفويه، اين ناحيه مورد توجه انگليسي ها، روس ها و دولت مركزي ايران كه پايتخت آن قزوين بود، قرار گرفت. انگليسي ها درتجارت ابريشم گيلان با داير كردن شركت تجارتي در مسكو، راه رشت – بندر انزلي – بادكوبه به اروپا را رونق بخشيدند و انزلي به عنوان "دروازه اروپا" معروف شد. با روي كار آمدن پهلوي اول و توجه وي به بندر انزلي، اين بندر بازسازي و اسكله هاي جديدي در انزلي و غازيان ساخته شد و اداره بندر و كشتيراني مجهز گشت. در حال حاضر، بندر انزلي يكي از زيباترين شهرهاي گيلان و مجهزترين بندر كرانه هاي درياي خزر است كه سالانه هزارن تن كالا توسط كشتي، از آن خارج و يا به آن وارد مي شود.

مراکز تاريخي و باستاني

كاخ ميان پشته

اين كاخ در ميان باغي دل انگيز و بزرگ به مساحت تقريبي 17 هكتار در عازيان بندر انزلي ساخته شده و از يك سو مشرف به دريا و هم اكنون در اختيار نيروي دريايي مي باشد.  كاخ ميان پشته پس از آتش سوزي كاخ "خوشتاريا"، به دستور رضا شاه و در شرق آن ساخته شد. زيربناي اين كاخ 1168 متر مربع است و بدنه آن از سنگ قواره بلوك، به صورت دو جداره ساخته شده است. زيباترين عنصر اين كاخ، راه پله مارپيچ آن است كه تا زير شيرواني امتداد مي يابد.

عمارت معتمدي

اين ساختمان كه در بلوار بندر انزلي واقع شده و هم اكنون پاسگاه نيروي انتظامي است. در سال 1234 ه.ق (1198 خورشيدي) به دستور "معتمدالدوله ميرزا عبدالوهاب"  در دو طبقه ساخته شده است. اين بنا يكي از قصرهاي دوره قاجاريه و محل سكونت همراهان شاه يا بزرگان آن دوره بوده است.

عمارت گمرك

از ديگر بناهاي تاريخي گيلان، عمارت گمرك و محل استقرار نيروي دريايي است كه هر دو به دوره پهلوي مربوط است. اصل بناهاي اداره بندر به دوره قاجار تعلق دارد و روس ها آن را ساخته اند، ولي در دوره پهلوي بازسازي شده است. اين بنا در گذشته مورد استفاده دسته موزيك ارتش بود و لذا به "ساختمان موزيك" شهرت يافته است.

عمارت شهرداري

عمارت شهرداري انزلي كه نمونه اي از معماري دوره پهلوي در گيلان است، در قسمت بالاي پارك بلوار واقع شده و مشابه ديگر بناهاي دروه پهلوي است كه براي فرمانداري ها و شهرداي ها ساخته شده اند. علاوه بر كاخ ها و عمارت هاي تاريخي كه مورد اشاره قرار گرفت، در استان گيلان ساختمان هاي قديمي ديگري نيز وجود دارند كه از لحاظ قدمت و ويژگي هاي معماري جالب توجه اند. مهم ترين اين عمارت ها عبارتند از : عمارت اداره پست، عمارت استانداري سابق، عمارت كلاه فرنگي، سراي طاقي كوچك و بزرگ، سراي چيني چيان و سراي محتشم كه كلاً در رشت قرار دارند و يادگار دوره قاجار هستند.

بقعه بي بي حوريه (خانم حوريه)

اين بقعه در شالور، در كنار راه انزلي – رشت قرار دارد و گفته مي شود آرامگاه خواهر امام رضا (ع) و از دختران امام موسي كاظم (ع) است. بقعه تأسيساتي از قبيل زايرسرا، مسجد با دو گلدسته بلند و زيباي كاشي كاري شده، سرايداري عمومي و پاركينگ مي باشد.

جاذبه هاي طبيعي

تالاب انزلي

تالاب انزلي در ساحل جنوب غربي درياي مازندران در غرب دلتاي سفيد رود و در جنوب بندر انزلي گسترده است. اين تالاب از غرب به كيور چال و آبكنار، و از جنوب به صومعه سرا و بخش هاي شهرستان رشت،  محدود است. محدوده آب تالاب انزلي بيش از 100 كيلومتر مربع است كه آب رودها، نهرها و زهكش هاي كشاورزي واقع در حوزه هاي آبريز به آن مي ريزد. چشم اندازهاي زيباي تالاب، جاذبه هاي شگرف به منطقه بخشيده اند. محيط آبي و زنده تالاب انزلي و ارتباط گسترده آن با دريا، بستري مطلوب براي تخم ريزي انواع ماهيان فراهم ساخته است. بيش از 20 گونه ماهي در تالاب انزلي وجود دارد كه 11 گونه از آنها بومي، هشت گونه مهاجر و يك گونه نيمه مهاجرند.

تـالاب انـزلي يكـي از بهترين و مناسب ترين زيستگاه ها براي گونه هاي مختلف پرندگان مهاجر است. هر سال پرندگان مهاجر مانند غاز، قو، اردك، مرغابي، چنگر و ديگر پرندگان شناگر در پيرامون آن اسكان موقت مي گزينند. تالاب انزلي و جزاير آن، چشم اندازهايي بسيار دارند و مشتاقان فراوان طبيعت را به سوي خود جلب مي كنند.