اصفهان

چنانچه تهران را رأس ايران بدانيم، اصفهان در قلب اين کشور جاي دارد. شرح تاريخ 5000 ساله اصفهان که در طول سالها حکومت سلسله هاي پادشاهي بعنوان پايتخت و مقر حکومتي انتخاب مي شده، در اين مختصر نمي گنجد. اين شهر عرصه جنگ دولتهاي پارت، سلجوقي، مغول و صفوي و مقر حکومت اين سلسله ها بوده که هر يک اثرات جاوداني فرهنگي خود را بجاي گذاشتند. مساجد، ميادين، دروازه ها و بناهاي يادبود مذهبي و غير مذهبي اين شهر ميراث فرهنگي ايران بشمار مي آيند. هر بيننده اي از تماشاي قطعات سفالي عتيق که در پوشش مناره ها بکار رفته، محظوظ مي گردد.

مصنوعات با ارزش فلزي و بافته ها و ظروف لعابي و نقاشي ها همه بر شگفتيهاي اين شهر در دامنه کوه زاگرس دلالت دارند، شهري که پايه گذار ارزشهاي فرهنگي در شرق و غرب بود. در دوران نيک بختي شهر در زمان شاه عباس در قرون 17 و 18 ميلادي، اصفهان بهشت هنر و زيبايي محسوب ميگرديد.

امروز اصفهان با بيش از يک ميليون نفر سکنه مرکز اين استان مي باشد. جريان زاينده رود و ارتفاع 1500 متري اين شهر و مطبوع بودن شرايط آب و هوايي اصفهان به توسعه بازرگاني اش کمک بسياري کرده است. توليدات نساجي و قالي بافي اين شهر در طول قرنها نقش بسيار و اهميت زيادي داشته است. کارگاههاي درباري که در قسمتي از بناي کاخ قرار داشتند، قاليهايي با 10000 گرده در هر دسي متر مربع مي بافتند. و اغلب در بافت اين فرشها طلا و نقره بکار ميرفته، حتي در گذشته دور جنبه صادراتي به دربارهاي اروپا داشته است. در توليدات امروزه که هنوز در شمار بهترين قاليهاي ايران هستند، از طرح قاليهاي قديمي استفاده مي شود.

ابعاد: بيشتر در اندازه قاليچه بافته مي شوند، هر چند که کارگاههاي شهري قاليهايي در همه ابعاد معمول و گاه تا 15 متر نيز توليد مي کنند.

رنگها: قاليهاي جديد اصفهان رنگ روشني دارند، مثلاً از بژ يا آبي روشن استفاده بيشتري مي شود. گاه از 15 رنگ براي ايجاد تضاد و براي طرحهاي داخلي از درجات گوناگون قرمز استفاده مي گردد.

نقشها: طرحهايي متنوع و درهم و نقشهايي با طراحي دقيق، طرح ترنج و نقشهاي اسليمي و همچنين پرنده و گل و گياه و نخل نيز بکار ميروند. در وسط قالي يک طرح مدالي دو بخشي و يا در مواردي نقشهاي مکرر بچشم ميخورند. حاشيه بزرگ شاه عباسي استفاده زيادي دارند و ديگر طرحهاي گل و گياه حواشي از زمينه الهام ميگيرند. زمينه و حاشيه اغلب توسط دو يا چند يا خط  از يکديگر مجزا مي شوند.

ساختار اوليه: تار و پود از کتان و گاه از پشم است. تار و پود قاليهاي ابريشمي اصفهان از ابريشم مي باشند. قاليهاي زربفت اصفهان يادآور قاليچه هاي پولونز که تار و پودشان از نخهاي گرانبهاست مي باشند.

گره: پشم تابيده بسيار ظريف و مرغوب با گره فارسي به تعداد 5000 - 2500 گره در هر دسي متر مربع متداول است. (اغلب از پشم کرک دار نيز استفاده مي شود).

پرز: پشم بسيار ضخيم نيمه بلند تا کوتاه و ابريشم بسيار کوتاه چيده مي شود.

کيفيت: قاليهاي اصفهان از بهترين قاليهاي ايران بشمار مي آيند و پر دوام هستند و جنبه تزئيني دارند. نمونه هاي نفيس و گرانبها سرمايه خوبي بحساب مي آيند. خصوصاً قطعات قديمي و آنتيک که امروزه هنوز در بازار يافت ميشوند. اين خصوصيات شامل حال قالي هاي ارمني باف و لري اصفهاني که در اصفهان توليد مي شوند، نميگردد؛ هر چند که اين طبقه بندي قطعات بسيار نفيس از پشم براق را در بر مي گيرد. قالي ارمني باف اصفهان بدست ارامنه مسيحي اصفهان بافته شده، تعداد 1500 گره ترکي در هر دسي متر مربع دارند و پرز آن نيمه بلند تا بلند چيده شده و اندازه آنها به 12 متر نيز مي رسد.

گالري فرش اصفهان