کرمان

اين شهر و پنجاه شهر و روستا و واحه اطرافش در نواحي استپي واقع شده، و داراي صنعت قالي بافي مترقي و پيشرفته است. طبق شواهد، اين صنعت از عهد صفوي رواج و رونق يافته است.

همچون ديگر نواحي ايران، صنعت قالي بافي در کرمان نيز در طول قرن 18 رو به زوال رفت و در نيمه دوم قرن 19 احياء شد. از آن زمان، قالي هاي کرمان خصوصاً آن دسته که داراي طرح سنتي هستند، در بازارهاي جهاني بويژه آمريکا شهرت و اعتبار بسياري کسب کردند. از بين شهرهاي کوچک اين استان که قالي هايشان تحت عنوان کرمان به بازار عرضه مي شود، ميتوان از ماهان، راور، قهرود و زرند نام برد.

ابعاد: قالي در اندازه هاي معمول و قاليچه هاي کوچک در ميان توليدات متنوع کرمان بچشم ميخورند. قطعاتي در اندازه هاي بزرگتر (سفارشي) موجود است.

رنگها: توليدات اخير که بيشتر مخصوص بازارهاي غربي است، در رنگهاي ملايم و روشن چون سبز مايل به زرد (کهربائي)، صورتي، شيري، آبي خاکستري بافته مي شوند. قاليچه هاي قديم و آنتيک کرمان در رنگهاي طبيعي چون قرمز-آبي و آبي-قرمز مي باشند.

نقشها: نقشهاي متنوعي، بنابر تقاضاي بازار در کارگاههاي قديمي و جديد شهري و اغلب به قيمت توليدي بافته مي شوند. نه تنها تمام نقشهاي شناخته شده و اصيل ايراني، بلکه طرحهاي غربي در نقش قاليچه هاي کرمان يافت مي شوند. اين نقوش شامل راه راه (محرمات)، نقشهاي متنوع تکراري، گلدان، ترنج دار، متقارن و همچنين باغ، اشکال جانوري، شکاري و قاليچه هاي تصويري هستند. طرح حواشي معمولاً از مد و تقاضا و سليقه بازار تبعيت مي کنند که بيشتر به بازارهاي آمريکا راه مي يابند. قاليچه هاي قديمي و آنتيک کرمان بسيار ظريف، و فاخرانه است و با حاشيه طرح ترنج که با حاشيه و خطوط فرعي و باريک احاطه مي شوند، تداوم مي يابد.

ساختار: تار و پود از جنس کتان است. براي بافت از سه پود استفاده ميشود. که اولي و سومي کشيده و دومي موجدار است.

گره: قاليچه هاي تهيه شده در کارگاههاي شهري که بيشتر توسط مردان بافته مي شوند، بافتي فشرده و گره فارسي دارند و در هر دسي متر مربع 5000 گره مي زنند. قاليچه هاي عشايري تهيه شده در نواحي اطراف کرمان معمولاً 2000 گره اي هستند. (گره ترکي نيز گهگاه استفاده مي شود) برخي از تازه ترين توليدات که ظرافت بسياري دارند، با گره هاي کمونشي بافته ميشوند.

پرز: پشم چرب و مرغوب، که بعضي مواقع بسيار نرم است و دوام و مقاومت چنداني ندارند. از پشم مرده بز براي بافت قطعات ارزان قيمت استفاده مي شود.

کيفيت: قاليچه هاي کرمان کيفيتي بسيار متنوع دارند و شامل قاليچه هاي ارزان قيمت تا نمونه هاي بسيار مرغوب است. قطعات قديمي و آنتيک جزء قالي هايي است که بيشتر در مجموعه ها يافت مي شوند. 

گالري فرش کرمان