مواد اوليه: فرش نايين، با کيفيتي که در بازارهاي جهاني معرف است، از آن نوع فرش هايي نيست که استفاده از پشم هاي ضخيم ايراني در آنها امتيازي به حساب آيد. پشم مصرفي در اين فرش، از نوع ظريف است و درصد بالايي از آن نوعي پشم است که به آن کرک گفته در مي شود. اما آنچه مي توان در مورد پشم يا کرک مورد استفاده در اين فرش گفت، آن که کلا از پشم نو و خالص، و ازنظر ظرافت از حد استاندارد پشم هاي ايراني بالاتر است. در اينجا بايد اشاره کنيم که فرش نايين از زمينه هاي نادر و مناسب کاربرد پشم هاي ظريف غير ايراني است. خامه ي مورد مصرف در فرش نايين از کارخانه ي پشم هرند - شرق يزد، صنايع کرک کاشان فراهم مي آيد و از نمره ي ر 8 تا 20 متريک در اين فرش به کار مي رود، که نمرهً 20 آن در فرش هاي ظريف ناييني مصرف مي شود. نخ هاي مورد مصرف در چله ي فرش، از نوع چله ي مورد مصرف در فرش هاي اصفهان است و از اصفهان و کاشان تاًمين مي شود - علي رغم شهرت فرش هاي ابريشم فرش نايين بيشتر بر پنبه و پشم متکي است.

جدول يک - نخ مورد استفاده در چله ي فرش --------------------------------------------------------------------------- نخ 9 لا براي 40 - 50 رج يا گره در ازاي هر 10 سانتي متر 80 خفت نخ 6 لا براي 50 - 70 رج يا گره در ازاي هر 10 سانتي متر 100 خفت نخ 4 لا براي 70 رج به بالا در ازاي هر 10 سانتي متر 120 خفت ----------------------------------------------------------------------------

طرح و نقشه : اصلي ترين طرح هاي مورد استفاده در فرش نايين، طرح هاي شناخته شده يي نظير شاه عباسي، لچک ترنج با استفاده از ترکيبات اسليمي، ختابي و به طور کلي نقوشي است که با سنتي ترين طرح هاي ايراني بستگي دارد. استفاده مناسب از طرح هاي سنتي همراه با رنگ آميزي خاص فرش هاي نايين، هويتي خاص و جهاني براي اين فرش ها تامين کرده است.

از نقوش سنتي ديگري که از آنها استفاده هايي هنرمندانه در فرش نايين شده است مي توان به نقش گنبد (سقفي)، حاج خانومي، درختي، قابي، محرابي، محرمات، افشان، لچک ترنج، و کتيبه يي و تاريخي اشاره کرد. با آن که کوچکي شهر و محدوديت و سابقه ي اندک توليد، مانع از آن است که از طراحي گسترده و طراحان صاحب نام و متعدد، نظير آنچه در اصفهان و تبريز ديده مي شود سراغ بگيريم، بايد اذعان کنيم که توليد کنندگان و طراحان فرش نايين، زيباترين و دلپذير ترين موارد استفاده و بازسازي طرح هاي رايج در مناطق قالي بافي ديگر را بر فرش خويش نشان داده اند. با اين وصف برخي زمزمه هاي سال هاي اخير، داير بر يکنواخت بودن فرش هاي نايين، توليد کنندگان اين فرش را بر آن داشت که به ايجاد برخي نو آوري ها و استفاده او نقوش متنوع تر دست بزنند، که از جمله ي آنها، علاوه بر استفاده ي بيشتر از نقوش سنتي، بافت فرش هاي کناره، دايره، شش گوش، و هشت گوش است. در غالب اين طرح ها، ظرافت و پر کاري قلم طراحان ناييني، روح و هويت خاص فرش هاي نايين را تضمين کرده است.

طراحان فرش نايين

ولي الله شرعي از هنرمندان صاحب قلم و صاحب نام نايين است. وي متولد 1317 هجري شمسي بوده و اگر چه مکتب احمد ارچنگ هنرمند برجسته مکتب اصفهان را ديده است، ولي بيشتر به دليل ذوق، علاقه و تلاش شخصي خويش، مدت 35 سال است که در اين کار مشغول است. وي از مادرش که در قالي بافي هنرمند بود و در او عشق به هنر فرش را برانگيخت، به نيکي ياد مي کند. اکنون دخترش در کار طراحي فرش با او همکاري دارد. از همکاران ديگر او برادران محسني، با او در رنگ و نقطه همکاري دارند. مهارت ولي الله شرعي در رسم نقوش لچک ترنج افشان و شاه عباسي و جنگلي حيوان دار، مورد تاييد همگان است و نقشه هاي وي بر فرش هاي پُر ارزش نايين بافته مي شود.

رضا يوسف پور، متولد 1318 هجري شمسي است و مدت 40 سال در اين کار سابقه دارد. رضا يوسف پور در طرح کليه ي نقوش اصفهان مهارت دارد و طرح هاي او روي فرش هاي حبيبيان، توليد کننده ي معروف فرش نايين، بافته مي شود. دستيار او در اين کارگاه، محمد علي احمدي است که رنگ و نقطه ي نقوش طراحي شده به عهده اوست. گروه ديگري از ياران آقاي رضا يوسف پور، در کارگاه ديگري در جنب منزل قديمي و زيباي حبيبيان ( که کارگاه هاي رنگرزي و رفوگري نيز در آنجا قرار دارد ) به کار رنگ آميزي و نقطه چيني نقوش فرش مشغولند.