عـزت الله انـتـظامي

متـولد:  1303 تـهـران

متاهـل

فارغ التـحصيل دانشکـدهً هـنرهاي زيـباي دانشگـاه تـهـران و فارغ التـحـصيل مدرسهً شبانه تـئـاتـر و سيـنماي آلمان. آغـاز فعـاليت هـنري از سال 1320 با پـيش پـرده خواني و ايفاي نقـش هاي کوتاه در تـئـاتر.  

فـيـلم شـناسي

گـاو:   1348

آقاي هـالو:  1349

ستارخان:  1351

بي تا:  1351

صادق کرده:  1351

پـسـتـچي:  1351

 قـيامت عـشـق:  1352

بـنـگـاه تـئـاتـرال ( نا تـمام ): 1353

ملکـوت:  1355

شير خـفـتـه:  1355

دايرهً مـيـنا:  1357

اين گـروه مـحـکوميـن:  1357

غـبارنـشـين ها:  1357

مدرسه اي که مي رفـتـم:  1360

حاجي واشـنگـتـن:  1361

خانه عـنکـبوت:  1362

جعـفـرخان از فرنگ برگـشته:  1367 - 1363

کمال الملک:  1363

چـمـدان ( نمايش داده نـشد ): 1364

شـيـر سنگي:  1365

اجاره نـشين ها:  1365

شيرک:  1366

کـشتي آنجـليکا:  1367

گـراند سينما:  1367

در مسير تـند باد: 1367

هـامون:  1368

روزهـاي بـلند انـتـظار:  1369

خانهً خـلوت:  1370

ناصرالدين شاه آکـتور سينما:  1370

روز فرشـته:  1372

بازيـچـه:  1372

جـوايز عـمده

جـشـنوارهً شيکاگـو: 1971  گـاو

هـفـتـمين جشنواره بـين المللي فـيلم فـجر:  1367  گـراند سينما

دوازدهـمين جشنواره بـين المللي فـيلم فـجر:  1372   روز فرشته

سوالي کوتاه از انـتـظامي: 

به جز بازيگري به رشـته هاي هـنري ديگر هـم عـلاقـه داشتـه ايد؟

هـميشه دوست داشتـم موسيقي دان بـشوم و هـنوز هـم حسرت مي خورم.  اما هـر سه پسرم اهـل موسيقي هـسـتـند و از اين موضوع بـسيار خوشوقـتـم.   

دربارهً انـتـظامي

هـمه چـيز براي سينما روهايي که حالا بايد سن و سالي از آنهـا گـذشته باشد با فـيـلم " گـاو " شروع شد.  سال 1348 نمايش پـر سر و صداي اثـري که با درد سر فراوان راهـش را تا پـرده سپـيد طي کرده بود.  اما هـمهً آن دردسرهـا ارزشش را داشت.  بعـدهـا از اين سال، به عـنوان سالي تعـيـين کـنـنده در سينماي ايران ياد کردند و در عـين حال سالي هـم بود که تماشاگـران سينماي ايران براي نخـستـين بار، فارغ از روزمرگي هاي دوران، شاهـد يک بازي تـکان دهـنده شدند.  عـزت الله انـتـظامي بازيگر تـئـاتـر که تـوانست با حضور در فـيـلم " گـاو " اعـتـبار بازيگري سينما را به رخ بکـشد.  چهـرهً شاخصي که با هـمين يک فـيـلم درخـشـشي نامـتعـارف داشت.  در حاليکه ستاره گونه هـم ظاهـر نشده بود.  حتي بعـدهـا هـم با وجود حضور ديرپايش، قامت ستارهً سينما را نگـرفـت در حالي که به تعـبـير واقعـي ستاره هـم بود.  درست مـثـل نخستـين حضورش در سـيـنما؛ بي شک فـيلم گـاو با حضور بازيگران نخبه و پـر شمارش شکـل گـرفـت، جلوه اي يافت و تـثـبـيت شد.  اما نـقـش آفريـني هـمهً  آنهـا را تـنـها بازي استادانهً انـتـظامي در خـلق شخـصيت اغـراق يافـته " مش حسن " و استـحاله اش را به واسطهً بازي او باور کرديم.  گويي هـمه چـيـز آن روستاي ماتـم زده واقـعـي بود.  گـويي به يکي از آدمهـاي اطرافـمان  نگـاه مي کرديم........     

حالا که به انـتـظامي نگـاه مي کـنيم و سالهـاي گـذشـته را از ذهـن مي گـذرانيم، در عـين هـجوم فـزايـنده چروک هاي صورتـش، تـغـيـيـر چـنداني را در سيمايش نمي بـيـنـيم.  گويي امروز هـم به هـمان " مش حسن " ديروز نگـاه مي کـنـيم.  حقـيقـت اين است که او هـرگـز در فـيلم هـايش جوان نـبود و نـقـش مردان جـوان را هـم بازي نکرد.  هـميـشه و هـمه جا نـقـش مرد پا به سن گـذاشـتهً تـنـهـايي را داشت که مجـبور بود با خودش کـلنجار برود.  مثـل " گـاو " يا " خانه خـلوت " و يا به واسطه تـنـهايي اش ديگـران را به بازي بگـيرد، مثـل " اجاره نشين هـا " يا " کمال الملک "؛ اما وجوه مشترک اصلي تر فـيلم " انـتـظامي " را وسواس هـميشگي اش براي پـذيرش نقـش هايش رقـم زدند.  جايي که با وجود حضور ديرپايـش، تعـداد فـيلم هايش پـر شمار نـيـستـند، اما در برخورد اول تـنوع قـابل ملاحضه اي را نشان مي دهـند.  امروزه او تـوانـسته است که به يکي از اسطوره هاي بازيگـري سـيـنماي ايران بدل شود.  بازيگـري فارغ از دغـدغـه هاي ستاره سالاري که بي شک يکي از بزرگـان اين قـلمروي بي انـتـهـا محـسوب مي شود.