اقبال لاهوري

محمد اقبال لاهوري، شاعر و متفکر و استاد پاکستاني است. وي آخرين شاعر بزرگ و تواناي است که در شبه قاره هندوستان، زبان به شعر پارسي گشود و بر همه استادان مقدم بر خود در آن سامان پيشي گرفت. علو فکر و رقت خيال و باريکي انديشه ها و تنوع احساسات و افکار او بحق شايسته تحسين و اعجاب است. وي از پيشروان و اصلاح طلبان بزرگ مسلمين هندوستان و از بانيان پاکستان شمرده مي شود. عمق انديشه هاي او بسيار و تواناييش براي بيان اين انديشه هاي عميق سزاوار تحسين است.

وي بسال 1289 هـ.ق. در سيالکوت واقع در پاکستان غربي، ولادت يافت. تحصيلاتش در انگلستان و آلمان انجام گرفت. بعداً به سرمايه علمي که از مغرب زمين بدست آورد، سرمايه فرهنگ اسلامي خود را به ميزان بسيار افزود و بدين سبب از آثارش نشانه هاي ايمان خاص ديني و عواطف عرفاني شرقي و همه رنگ و بويهاي تمدن هند و اسلامي به وضوح تمام آشکار است. آثار او در مجموعه هايي بنام پيام مشرق، زبور عجم، اسرار و رموز، ارمغان حجاز و جاويد نامه هر يک چند بار در پاکستان طبع شده است.

اقبال بسال 1317 هجري شمسي بدورد حيات گفت. نمونه زير از اشعار اقبال از دفتر جاويد نامه است:

حکيم مريخي

کسي در اينجا سائل و محروم نيست                     عبد و مولا حاکم و محکوم نيست

زنده رود

سائل و محروم تقدير حق است                             حاکم و محکوم تقدير حق است

جز خدا کس خالق تقدير نيست                             چاره تـقــديــر از تـدبـيـر نـيـست