اسماعيل خويي

اسماعيل خويي، در نهم تيرماه 1317 در مشهد زاده شد. او نسل سوم مهاجراني بود که از آذربايجان به خراسان کوچيده بودند. خويي دوره هاي ابتدايي و متوسطه را در مشهد گذراند و در سال 1336 براي ادامه تحصيل به تهران رفت.

پس از فارغ التحصيلي از دانشسراي عالي به انگلستان رفت و در دانشگاه لندن در رشته فلسفه، فوق ليسانس و سپس دکترا گرفت. خويي پس از بازگشت از انگليس در تهران اقامت گزيد و تا قبل از اينکه ممنوع التدريس شود، در دانشگاه تربيت معلم به آموزش مشغول بود.

خويي در سال 1335 اولين مجموعهً اشعارش را در مشهد چاپ کرد. از چاپ اين مجموعه که از قضا مورد بحث و بررسي هم قرار گرفت بود، به زودي پشيمان شد و دفتر دوم اشعارش را نيز با شکي که نتيجهً همان پشيماني بود به چاپ نسپرد.

شعر اسماعيل خويي صريح و آشکار بيانگر زندگي، انديشه و جايگاه شاعر در شعر امروز ايران است. زباني غني دارد، فلسفه دان است، تاريخ مي داند، کلام را مي شناسد وهمين او را سرآمد شاعراني مي کند که واژگان را هدر نمي دهند.

اشعار زير کاري از اسماعيل خويي است که به چاپ رسيده است:

شعر:

بي تاب، 1335، نادري، مشهد.

بر خنک راهوار زمين، 1346، توس، تهران: چاپ چهارم، 1357، جيبي، تهران.

بر بام گردباد، 1339، رز، تهران: چاپ سوم، 1357، جيبي، تهران.

زان رهروان دريا، 1349، رز، تهران: چاپ سوم، 1357، جيبي تهران.

از صداي سخن عشق، 1349، رز، تهران: چاپ سوم، 1357، جيبي، تهران.

در نابهنگام، 1363، شما، لندن

زيرا زمين زمين است، 1363، شما، لندن

نثر

حافظ (ويراسته دو کتاب از دکتر محمود هومن )، 1347 توس، تهران چاپ چهارم، جيبي، تهران

جدال با مدعي، 1350، سپهر، تهران؛ چاپ دوم 1357، جاويدان، تهران

ترجمه

در پوست شير، از: شون اوکيسي، 1350، روز، تهران، چاپ سوم، 1357، اميرکبير، تهران

چنين گفت زرتشت، از: نيچه، کتاب اول ( با داريوش آشوري )، 1352، زمان، تهران

درباره اسماعيل خويي:

پرويز اوصياء: نقدواره اي بر شعر اسماعيل خويي، 1362، انتشارات شما، لندن

مليحه تيره گل: انديشه در شعر اسماعيل خويي و خاستگاه اجتماعي آن، 1372، آمريکا