اسحق موصلي

150- 235 ه.ق

پدرش  ابراهيم بن ماهان پسر بهمن فرزند نسك، از دهقانان ارجان فارس بود كه در كوفه متولد شد و سفري كه به ري كرد، و موسيقي ايران را از «جوانويه» نام زرتشتي آموخت. «شاهك رازي» را كه خواننده بود به زني گرفت و اسحق از او به دنيا آمد. ابراهيم نواختن عود و خواندن آواز را از استادان فن فراگرفت و در اين هنر به مقامي ارجمند رسيد و در دربار هارون و مهتدي خلفاي عباسي قدر و منزلت بسيار يافت.

گويند اسحق اوزان موسيقي را تحت نظم و ترتيب مخصوص آورده و در كتابي كه محتوي مجموع تصانيف او بوده، نغمات موسيقي و تصنيفات خود را از حيث وزن طبقه بندي كرده است. همچنين نوشته اند كه وي چنان از كيفيت فواصل و پرده ها موسيقي آگاه بوده است كه آهنگهاي دشوار موسيقي را با عود نا كوك مي نواخته است و اين دليل بر دقت قوه سامعه و مهارت انگشتان و آشنايي كامل به اين ساز بوده است.

اسحق از خانداني ايراني است ولي به «موصلي» معروف شده زيرا در آنجا به دنيا آمده است. اسحق از چهره هاي تابناك موسيقي قديم ايراني به شمار مي رود و موجب فخر و مباهات هنر سرزمين كهن سال ما مي باشد.