لاهيجان

تاريخچه‌ شهرستان لاهيجان  

بناي شهر لاهيجان به "لاهيج ابن سام ابن نوح " نسبت داده مي شود. اين شهر، در گذشته "دارالاماره" يا "دارالامان" و سپس "لاهيجان المبارك" خوانده مي شد.

لاهيجان در سال 705 ه . ق به دست اولجايتو فتح شد و امير تيمور به آن لشكر كشيد. پس از تيمور، سيد امير بيك و اعقاب وي – از سادات كياني – بر شهر لاهيجان حكومت كردند.   پس از سقوط حكمرانان كياني، حاكمان صفوي در اين شهر حكومت كردند. از حوادث ناگوار و مهم در تاريخ لاهيجان، طاعون در سال 703 هـ . ق، آتش سوزي سال 850 هـ . ق، لاهيجان و اشغال آن توسط روس ها در سال 1725 ميلادي است. در سال 1230 هـ . ق لاهيجان دچار زلزله شد و در سال 1246، بار ديگر طاعون در آ ن كشتار كرد.

لاهيجان يكي از مراكز اصلي جنبش جنگلي ها بود. در حال حاضر لاهيجان يكي از شهرهاي زيباي استان با امكانات فراوان جهانگردي است.

مراکز تاريخي و باستاني

خانه قديمي محمد صادقي

از بناهاي مسكوني دوره قاجاري است كه در بافت قديمي شهر لاهيجان قرار دارد. اتاق هاي آن داراي تزئينات نقاشي و گچ بري مي باشد، تزئينات اين بنا بسيار ظريف و استادانه اجرا شده و مشخصه معماري مسكوني دوره قاجار در گيلان است.

آرامگاه شيخ زاهد گيلاني

اين بناي تاريخي در بيرون شهر لاهيجان و در روستاي شيخانه ور، بر سر راه لاهيجان به لنگرود واقع شده است و به تاج الدين ابراهيم، ملقب به شيخ زاهد گيلاني تعلق دارد.  تنها كتيبه موجود اين بنا، به خطي نه چندان خوش روي صندوق چوبي قديمي مزار شيخ است كه تاريخ 832 هـ . ق دارد. سبك معماري اين اثر ويژگي هاي قرن هشتم يا نهم را نشان مي دهد.

آرامگاه مير شمس الدين لاهيجي

اين بنا در داخل شهر لاهيجان واقع شده و آرامگاه مير شمس الدين از معارف زمان شاه اسماعيل اول صفوي است. بنا يادگاري از دوره صفوي است كه در كتيبه هاي آن اشاره اي به تاريخ بنا نشده است، ولي سنگ قبر آرامگاه تاريخ 1017 ه . ق را دارد.

آرامگاه كاشف السلطنه

حاجي محمد ميرزا معروف به كاشف السلطنه نخستين كسي است كه كشت چاي را در گيلان مرسوم كرد و امروزه از بركت ابتكار و تلاش اوست كه هزاران چايكار گيلاني با كشت اين محصول با ارزش، زندگي خود را تأمين مي كنند. وي در راه بوشهر در يك حادثه رانندگي كشته شد. آرامگاه وي در شهر لاهيجان برفراز تپه اي مشرف به باغ هاي چاي كه كوه بيجار ناميده مي شود، ساخته شده است.

پل خشتي لاهيجان

در انتهاي محله "پردسر" بر رودخانه "سيم رود" پل آجري استواري با پنج چشمه جلب نظر مي كند. چشمه مياني پل از چشمه هاي ديگر بزرگتر است. طول پل 15 متر و سطح آن سنگفرش است.

پل خشتي تجن گوكه لاهيجان

اين پل آجري دوره قاجار دو چشمه با تاق هاي جناغي دارد. در دو پايه كناري پل دو اتاق كوچك و در پايه مياني آن نيز اتاق كوچك ديگري براي استراحت و اطراق كاروانيان ساخته شده است. طول پل 60 متر و عرض آن 25/ 4 متر و ارتفاع آن از وسط تيزي تا سطح رودخانه 30/6 متر است.

تي تي كاروانسرا

در كـناره راسـت رودخانـه نسيـم رود در مـسير راه لاهـيجان بـه ديلـمان، يك كاروانسراي قديمي كه از سنگ هاي رودخانه و آجر و گچ ساخته شده است، به چشم مي خورد كه به دوره صفوي تعلق دارد. باني كاروانسرا "تي تي خانم" عمه يكي از شاهان صفوي است. با توجه به محدود بودن تعداد كاروانسرا در گيلان، اين بنا مي تواند اطلاعات مورد نياز را در مسيرهاي كاروان رو و قديمي گيلان در اختيار محققان قرار دهد.

جاذبه هاي طبيعي

تالاب امير كلايه (شيخ علي كل)

اين تالاب كه در گذشته آن را "شاله كل" هم مي ناميدند، در بخش "شير جوپشت" در شمال لاهيجان و در 28 كيلومتري شمال غربي لنگرود، در نزديكي جاده بندر كياشهر به لنگرود قررا دارد. تالاب  در حدود 1100 هكتار مساحت دارد و عمق متوسط آن 85/1 متر است.

اماکن زيارتي و مذهبي

بقعه چهار پادشاهان

اين بقعه در محله ميدان لاهيجان قرار دارد و ابتدا آرامگاه سيد خرم كيا (مقتول در سال 647 ه . ق) بوده است، اما بعدها ديگر سادات زيدي كيايي را نيز كه در سال 791 ه . ق در جنگ رشت كشته شده اند، در كنار گور وي به خاك سپرده اند.  قديمي ترين صندوقچه اي كه در اين بقعه وجود دارد در سال 791 ه . ق و جديدترين آنها در سال 1015 ه . ق ساخته شده است. نماي ديوار شمالي با صحنه هاي مذهبي نقاشي شده اند.

آرامگاه بابا ولي ( قادر پيغمبر)

در روسـتاي بابا ولي ديـلمان، بـنايي چهـارگوش قـرار دارد كه در اضلاع شمالي، شرقي و جنوبي آن ايوان هاي ستون دار چوبيني وجود دارد.  اين بقعه، همانند بسياري از آرامگاه هاي شمال ايران، نقاشي هاي مذهبي دارد و پوشش بام آن از سفال است. در ايـوان بقعه، سنگ قبرهايي كار گذاشته شده كه كنده كاري هاي زيبايي دارد. يكي از آنها با تاريخ 995 ه . ق به “السعيد الشهيد پيري بيك بن پيري بيك"، و ديگري با تاريخ 1014 ه . ق به "استاد القابل نادعلي بيك خليفه بن سعادت آيين … سيد عبي بيك …" تعلق دارد. در ايوان شرقي نيز سنگ قبري به تاريخ 998 ه . ق متعلق به "مهدي قلي بن حمزه بيك شاه عود" قرار دارد.

آرامگاه امامزاده مير شمس الدين

اين آرامگاه در محله اردو بازار لاهيجان قرار دارد و يكي از بناهاي پر نقش و نگار استان محسوب مي شود. بالاي تاق نماهاي هشت گانه بنا، ميان دو حاشيه گچ بري شده، قصيده اي 15 بيتي با خط نستعليق خوش گچ بري شده است كه در آن نامي از مير شمس الدين و يادي از عباس نامي شده كه دومي در دوران ناصرالدين شاه، اين آرامگاه را بنا كرده است. سقف بنا آيينه كاري شده است؛ در سمت شرق آرامگاه، ايوان بزرگي قرار دارد. بر روي مزار، صندوق قديمي نصب شده است كه دو تاريخ 1018 و 1017 ه . ق را دارد.