رشت
تاريخچه شهرستان رشت
شهر رشت در دوره پيش از اسلام و دست كم در دوره ساسانيان وجود داشته است .در زماني كه حكومت ساساني رو به فروپاشي مي رفت ، حكمراني مستقل اين ديار را گيلانشاه مي ناميدند .
پس از غلبه مسلمانان بر ايران، اولين بار كه نامي از رشت به
ميان آمد، سال 61 هجري قمري بود. در زمان صفويه به ويژه در دوره شاه اسماعيل صفوي،
سرزمين گيلان به دو بخش: « بيه پس » به مركزيت رشت و « بيه پيش » به مركزيت
لاهيجان تقسيم مي شد. حكومت بيه پيش از 943 هجري قمري به خان احمد گيلاني رسيد و
شاه طهماسب اول صفوي، حكومت بيه پس را نيز به او سپرد . سرانجام شاه عباس اول صفوي
گيلان را تسخير كرد .
در سال 1045 هجري قمري ، شهر رشت به دست استپان رازين روسي غارت شد . در سال 1722 ميلادي نيز سپاهيان پتر كبير ، رشت را تسخير كردند . سپس روس هاي بلشويك در جريان تعقيب هواداران تزار رشت را به تصرف خود درآوردند .
رشت در طول تاريخ خود ، وقايع اسف انگيز فراواني را از سر گذرانده است . در زمستان 1246 هجري قمري ، طاعون شديد در گيلان شايع شد و در حدود شش هزار نفر را از پاي درآورد . 56 سال بعد ، شهر به آتش كشيده شد و خسارات فراوان ديد . در سال 1316 هجري قمري در رشت شورش نسبتاً دامنه داري عليه قانون خراج راهداري كارگزاران روس كه از ساكنان دهستان ها دريافت مي كردند ، به وقوع پيوست . به هنگام جنگ جهاني اول شهر رشت در معرض تاخت و تاز سپاهيان روس و بعد نيروهاي انگليسي و شورشيان محلي قرار گرفت و خرابي بسيار در آن به بار آورد .در سال 1920 ميلادي ارتش سرخ باكو را تصرف كرد و وارد بندر انزلي شد . اين كار موجب شد كه حكومتي ضد انگليسي به رياست ميرزا كوچك خان در رشت تشكيل شود . انگليسي ها رشت را تخليه كردند و با آتش زدن انبارهاي خود و انهدام پل سفيد رود ، رهسپار بغداد شدند . قوايي از تهران عازم سركوبي انقلابيون شد . به موجب قرارداد 1339 هجري قمري ( 1921 ميلادي ) كه بين دولتهاي ايران و اتحاد جماهير شوروي منعقد شد ، گيلان و رشت از نيروهاي روسي تخليه شد .
امروزه شهرستان رشت به عنوان مركز راههاي بازرگاني گيلان و بازار تجارت و واردات و صادرات مطرح است و به عنوان مركز استان امكانات جهانگردي فراواني دارد .
مراکز تاريخي و باستاني
آرامگاه ميرزا كوچك خان جنگلي معروف به سردار جنگل در جنوب شهر رشت و در محله سليمان داراب واقع شده است . در حال حاضر ، بنايي ساده ، اما زيبا روي قبر ميرزا كوچك خان ساخته شده است .
مدرسه
شاپور رشت
اين مدرسه ، از بناهاي اوايل دوره پهلوي است كه در سر راه رشت به بندر انزلي قرار دارد و اولين مدرسه به شيوه امروزي و با معماري نوين در گيلان است . اين ساختمان ، نخستين دبيرستان گيلان است كه در آن آمفي تئاتر ، آزمايشگاه و ديگر تأسيسات جنبي نيز پيش بيني و ساخته شده است . علاوه بر اين مدرسه ، مدرسه قديمي معروف به شهيد بهشتي نيز كه به دوره قاجار مربوط است ، در خيابان آزادگان رشت واقع شده و اثري جالب توجه مي باشد .
آرامگاه ميرنظام الدين و آرامگاه دكتر حشمت
اين زيارتگاه در محله چله خانه شهر رشت قرار دارد و شامل آرامگاه ، مسجد و چله خانه بود كه چله خانه آن از بين رفته است . در بخشي از صحن اين مجموعه آرامگاه شادروان دكتر حشمت – از ياران ميرزا كوچك خان جنگلي – قرار دارد .
كاروانسراي لات
اين كاروانسرا
كه نزد اهالي محل به كاروانسراي شاه عباسي نيز شهرت دارد ، در 35 كيلومتري جنوب رشت
و در چهار كيلومتري امامزاده هاشم ، بر سر جادة رشت – قزوين واقع شده است .
اين
كاروانسرا حياطي مربع شكل دارد كه در هر ضلع آن به طول 27 متر ، هفت شاه نشين (
ايوان ) و اتاق ساخته اند . كاروانسرا با آجر و ملاط ساروج ساخته شده است .
جاذبه هاي طبيعي
چشمه
آب شور لاكان
در انتهاي جاده رشت – لاكان ، يك جاده خاكي ديده مي شود كه اين نقطه را به شهر صنعتي رشت متصل مي كند . در ميانه جاده ، روستاي « آقا دانا پير » قرار دارد كه در شرق آن ، جنگل انبوه و زيبا دامن گسترده است . چشمه آب شور لاكان ، در دل اين جنگل و در جنوب رشت قرار دارد . مردم منطقه ، چشمه را مقدس و آب آن را شفا بخش مي دانند و در فصل تابستان براي درمان بيماري هاي پوستي با آب چشمه حمام مي كنند .
چشمه
چشما گل سه شنبه
اين چشمه
در روستاي « طالم سه شنبه » از توابع بخش سنگر در 12 كيلومتري جاده رشت – قزوين
واقع شده است . در كنار چشمه ، درختي تنومند ديده مي شود كه مورد احترام اهالي است
. از آب معدني چشمه ، در درمان بيماري هاي پوستي به ويژه جوش هاي صورت و بدن
استفاده مي شود .
اماکن زيارتي و مذهبي
مسجد صفي ( سفيد )
اين مسجد از بناهاي مذهبي زيباي شهر رشت است كه در دوره صفويه ساخته شده است . وجه تسميه اين مسجد به محمد ميرزا معروف به صفي ميرزا ، پسر بزرگ شاه عباس مربوط است كه به فرمان پدر خود در محلي نزديك به اين مسجد كشته شد . اين محل ، كه قتلگاه شاهزادگان جوان و بي گناه بود ، به دستور شاه عباس ، شهيديه نامگذاري شد و محل بست و پناهگاه مجرمان به شمار مي رفت . مسجد صفي ، گچ بري ها و كاشي كاري هاي زيبايي دارد و به دليل قدمت تاريخي ، از اهميت فرهنگي ، هنري و جهانگردي بسياري برخوردار است .
مسجد جامع جور
مسجد جامع جور در لشت نشاء يكي از بناهاي معروف گيلان است و در سال 1206 هجري قمري ساخته شده است . مسجد ياد شده با 380 مترمربع مساحت با آجر خشتي ساخته شده و در كتيبه اي كه بر سر در آن و شبستان مسجد نصب شده ، تاريخ 1318 هجري قمري ثبت شده است . اين مسجد دو طبقه و پنجره هاي منبت كاري شده دارد .
بقعه آكاشا ( عكاشه )
اين بعقه در رود برده، درفاصله 5/1 كيلومتري شمال منطقه سنگر ، از توابع رشت قرار دارد . بر پايه شجره نا مـه موجـود در داخـل بقعـه ، ايـنجا آرامـگاه « آشيـخ علـي بن آقـاكاشاه » پسر قيس ، از صحابه حضرت رسول(ص)است . اما در شجره نامه اي ديگر ، وي از پسران امام موسي كاظم (ع) معرفي شده است . بر اساس كتيبه موجود ، بقعه در سال 920 هجري قمري ساخته شده و بام آن از سفال است .
بقعه
آقا سيد دانيال
اين
آرامگاه در محله كوچصفهان رشت واقع شده است . مزار امامزاده در بنايي با نقشه
مستطيل شكل قرار دارد كه به نام « خشت مسجد » معروف است .
غرفه زنانه كه بدنه آن با طرح هاي زيباي ستاره هاي هشت پر ، هشت ضلعي و چهار ضلعي تزئيني زينت شده است ، در قسمت شمالي قرار دارد . اين امامزاده به امام موسي كاظم ( ع ) منسوب است .
